Januari, 2025
Het afgelopen halfjaar ben ik in aanraking gekomen met verschillende demonstraties. Ik was aan het studeren in de bibliotheek op de Uithof toen ik de Free Palestine beweging buiten hoorde pleiten voor het verbreken van de (universitaire) banden met Israël. Ik heb mijn zusje aangemoedigd om haar stem te laten horen tegen de bezuinigingen in het theoretisch onderwijs, omdat zij de dupe zal zijn van de kortzichtigheid van ons huidige kabinet. Ik heb meermaals een bus of trein gemist wegens de stakingen bij ProRail en andere vervoersmaatschappijen. Deze gebeurtenissen lieten mij inzien dat we in Nederland zowel het privilege als de plicht hebben om onze stem te laten horen. Niet iedereen heeft immers deze kans.
Met trots kondig ik daarom aan dat Protest!, de 33e editie van Article, dit privilege eert en met dit nummer een platform biedt voor verscheidene vormen van protest. Chris den Engelsman onderzoekt de invloed van het tegendraadse futurisme in Nederland. Alana van der Valk schrijft over feministische kunstpraktijken van Chiara Fumai. Britt de Graaf analyseert de demonstraties van Extinction Rebellion als een kunstvorm, ofwel ‘artivism’. Julia Gütlich herkent verzet tegen het Nederlandse koloniale verleden binnen de kunst van Iris Kensmil. Karmen Samson schrijft over protesteren binnen de Sovjet-Unie door bepaalde kleding te dragen. Olga Madler schrijft over protest gebaseerd op humor door de Orange Alternative. Joshka Mandersloot analyseert symboolgebruik in Iraanse protesten. Daarnaast is de kunstenaarsbijdrage van dit nummer documentairefotograaf Claudia Hezemans. Eindredacteur Emma Falconer gaat in op de thema’s identiteit, familiegeschiedenis en cultuur binnen Hezemans afstudeerwerk.
Als laatste wil ik graag onze vormgever, Jesse van Meel, bedanken voor zijn tijd bij Article. Zijn professionaliteit, creativiteit en loyaliteit hebben Article voor een lange periode voorzien van eersteklas ontwerpen. Na dit nummer zal deze functie worden overgenomen door Chris van ‘t Veld, huidige online content manager. (Een oplettende lezer zal deze naam misschien herkennen.) Tevens zal ik na dit nummer aftreden als hoofdredacteur. Emma Falconer zal deze functie gaan bekleden, een collega binnen de redactie waarvan ik mag zeggen dat ze ondertussen een vriendin is geworden.
Namens de hele redactie wens ik u veel leesplezier. Het was me een waar genoegen,
Marthe van ’t Veld
Hoofdredacteur
ARTICLE 33 UITGELICHT | Voor Article 33 bestudeert Chris den Engelsman hoe het futurisme in Nederland is geïntroduceerd en wat daarvan de gevolgen waren. Italiaans futurisme wordt gekenmerkt door snelheid, beweging en geweld, maar in Nederland werd er anders naar deze kunst gekeken. Den Engelsman beargumenteert in zijn artikel genaamd ‘opstand of esthetiek’ hoe het futurisme een esthetische en theoretische invloed werd. Maar hoe deze transformatie in Nederland précies verliep, lees je in Article 33.
ARTICLE 33 UITGELICHT | We hebben allemaal weleens nachtmerries gehad over geesten, of edelstenen gekocht in de hoop op een beetje extra energie. Maar wat als magie niet alleen iets mystieks is, maar ook een vorm van protest? Voor Article 33 bestudeert Alana van der Valk de kunstwerken van Chiara Fumai, een kunstenaar die feminisme en esoterie naadloos met elkaar verweeft. Door occulte symboliek en spirituele praktijken te gebruiken, creëert ze een kunstvorm die zowel kritisch als intrigerend is. Maar hoe zet Fumai het occulte in als middel voor verzet? Je leest het in Article 33!
ARTICLE 33 UITGELICHT | We zijn allemaal weleens in aanraking gekomen met een demonstratie. Misschien heb je wel actief deelgenomen aan een protest of heb je weleens een trein of bus gemist vanwege stakingen bij ProRail of andere vervoersmaatschappijen. De activistische groep Extinction Rebellion pakt het helemaal anders aan, door middel van performances. Voor Article 33 bestudeert Britt de Graaf hoe Extinction Rebellion artivism inzette tijdens de London Fashion week van 2019. Maar wat kunnen deze performances ons leren over de kracht van kunst in een protest? Je leest het nu in Article 33!
ARTICLE 33 UITGELICHT | Wat als we ruimte maken voor een meerstemmige geschiedschrijving die niet langer één waarheid dicteert? Voor Article 33 duikt Julia Gütlich in het werk van Iris Kensmil, een kunstenaar die zwarte, vrouwelijke geschiedenissen zichtbaar maakt binnen een kunstwereld die vaak vooral wit, westers en mannelijk is. Met verf, archiefmateriaal en verwijzingen naar modernistische grootheden stelt Kensmil vragen over herinnering, identiteit en inclusie. Hoe verandert onze blik op geschiedenis als we luisteren naar stemmen buiten het dominante narratief? Je leest het nu in Article 33!
ARTICLE 33 KUNSTENAARSBIJDRAGE | In de kunstenaarsbijdrage van Article 33 kijkt documentairefotograaf Claudia Hezemans door de lens van het verleden. Hezemans neemt ons mee in een gelaagd visueel onderzoek naar identiteit, geheugen en familie. Wat begint als een persoonlijke zoektocht naar haar Litouwse achtergrond, ontvouwt zich tot een intieme reconstructie van vergeten familiegeschiedenissen. Via archiefmateriaal, fotografie en collage brengt ze drie generaties vrouwen samen en onderzoekt ze hoe persoonlijke herinneringen kunnen uitgroeien tot een collectief verhaal. Lees de kunstenaarsbijdrage nu in Article 33!
Tekst door Emma Falconer